Xuyên suốt hành trình phát triển, tỉnh Quảng Ninh và ngành Than luôn gắn bó mật thiết, "máu thịt", "tuy hai mà một, tuy một mà hai”. Mối quan hệ đó được gìn giữ, phát huy qua lớp lớp thế hệ thợ mỏ đã tạo nên sức mạnh nội sinh cho sự phát triển của tỉnh Quảng Ninh cũng như ngành Than. Đặc biệt, trong dòng chảy khát vọng hùng cường của đất nước, hoạt động của ngành Than, trọng điểm là Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) luôn gánh vác trọng trách, sứ mệnh đặc biệt đối với nền kinh tế của đất nước, trở thành trụ cột quan trọng đảm bảo an ninh năng lượng Quốc gia.
Mối quan hệ đặc biệt
Quảng Ninh đã gắn bó với ngành Than trong suốt quá trình hình thành và phát triển, là địa bàn tập trung 90% trữ lượng than của cả nước. Than gắn với đất, gắn với người Quảng Ninh, vì có than mà đất Quảng Ninh được gọi là “đất mỏ”. Truyền thống, bề dày lịch sử lâu đời của ngành Than đến nay đã trên 183 năm. Điểm mốc bắt đầu là ngày 10/1/1840, Vua Minh Mạng ra chỉ dụ chuẩn y sớ tấu của Tổng đốc Hải An (nay thuộc tỉnh Quảng Ninh) cho phép khai thác than ở Quảng Ninh.
Quảng Ninh - Vùng mỏ, là cái nôi của giai cấp công nhân Việt Nam và ngành công nghiệp khai khoáng. Đây cũng là nơi khởi đầu của phong trào “vô sản hóa”. Ngược dòng lịch sử cách đây 87 năm, cuộc Tổng bãi công ngày 12/11/1936 của hơn 3 vạn thợ mỏ với tinh thần đoàn kết “Kỷ luật và Đồng tâm”, dưới sự lãnh đạo của Đảng chống lại chế độ áp bức của thực dân Pháp và tay sai đã giành thắng lợi vang dội. Ngày 12/11/1936 viết nên trang sử chói ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng của thợ mỏ Việt Nam, đã đi vào lịch sử và trở thành “Ngày Vùng mỏ bất khuất”, nay đổi tên thành “Ngày truyền thống công nhân vùng mỏ, Ngày truyền thống ngành Than”. Sau đó, Chiến dịch Điện Biên Phủ giải phóng, thợ mỏ cũng tham gia giành chính quyền năm 1945 và tiếp quản vùng mỏ ngày 25/4/1955. Kể từ đó, xây dựng và phát triển các mỏ đến nay.
